Làm cách nào khơi dậy nền âm nhạc dân tộc Việt Nam? (II) (2024)

Trà Mi, phóng viên đÃi RFA

Trong một chÆ°Æ¡ng trình trước, Giáo sÆ° Tiến sÄ© Trần Văn Khê, thÃnh viên danh dá»± của Hội đồng Âm nhạc Quốc tế thuộc UNESCO, đã trình bÃy khái quát về những giá trị độc đáo của âm nhạc dân tộc Việt Nam.

  • Bấm vÃo đây để nghe bÃi nÃy
  • Download story audio

Làm cách nào khơi dậy nền âm nhạc dân tộc Việt Nam? (II) (1)

Tiếp nối loạt bÃi chủ đề về nền âm nhạc truyền thống, kỳ nÃy, mời quý vị nghe nhận định của giáo sÆ° Khê về tình hình sinh hoạt âm nhạc dân tộc trong nứơc hiện nay.

Cuộc phỏng vấn do Trà Mi thực hiện.

Trà Mi: ThÆ°a giáo sÆ°, giáo sÆ° có nhận xét gì về tình hình sinh hoạt âm nhạc dân tộc Việt Nam hiện nay tại quê nhÃ?

Giáo sÆ° Trần Văn Khê: Âm nhạc Việt Nam truyền thống bây giờ đang bị trạng thái nguy hiểm, vì tất cả những chuyện toÃn cầu hoá và mở rộng kinh tế thị trường đã tạo điều kiện cho các loại nhạc bên ngoÃi ồ ạt du nhập vÃo trong nứơc. Những loại nhạc nÃy có cái mới, cái lạ, cái tiết tấu, cái sức sống thu hút được giới trẻ. ThÃnh ra, giới trẻ bây giờ chỉ mở rộng tay mà đón các loại nhạc đó mà quên nhạc Việt Nam, mà nhạc Việt Nam đã trải qua nhiều khó khăn.

Tôi đã có viết một bÃi về căn bệnh mãn tính của âm nhạc dân tộc Việt Nam, bởi tôi thấy rất lo ngại vì âm nhạc dân tộc Việt Nam một mặt được chính quyền để ý, khuyên giải cho nó trở lại về nguồn, muốn lÃm sao cho âm nhạc tiên tiến mà có được bản sắc dân tộc. Thế nhÆ°ng, đường lối đưa ra thì rất đúng mà áp dụng đường lối thì chÆ°a thật đúng.

Âm nhạc dân tộc Việt Nam một mặt được chính quyền để ý, muốn lÃm sao cho âm nhạc tiên tiến mà có được bản sắc dân tộc. Thế nhÆ°ng, đường lối đưa ra thì rất đúng mà áp dụng thì chÆ°a

Cho nên, chúng ta gặp một nguy cÆ¡ mà không riêng gì nứơc Việt Nam mà các nứơc chậm tiến về mặt kinh tế thừơng bị những luồng nhạc Tây Âu xâm nhập, với những phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông mãnh liệt, lÃm cho giới trẻ hướng về điệu nhạc phÆ°Æ¡ng Tây mà quên cả âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Trà Mi: Vâng, nhÆ°ng âm nhạc dân tộc Việt Nam vốn được đánh giá là có giá trị nghệ thuật rất cao. Thế thì tại sao lại dễ dÃng bị quên lãng nhÆ° vậy thÆ°a giáo sÆ°?

Giáo sÆ° Trần Văn Khê: Không phải dễ dÃng bị quên lãng mà âm nhạc Việt Nam đã trải qua bao nhiêu khó khăn. Từ lúc bị thuộc địa thì đương nhiên bị văn hoá của dân tộc thống trị đẩy lùi văn hoá Việt Nam vÃo trong bóng tối.

Dân tộc Việt Nam đã bị mấy chục năm chiến tranh, trong lúc chiến tranh không thể nÃo nói chuyện tới âm nhạc, thÃnh ra bị quên lãng. Có một cuộc thay đổi về nếp sống thì cái nếp sống ấy đã đẩy lùi âm nhạc dân tộc lần lần đi vÃo trong bóng tối.

Cho nên, đã có một giai đoạn rất dÃi, rất lâu, người thanh niên không được tiếp cận với âm nhạc dân tộc, và âm nhạc truyền thống không được người ta giảng dạy, không được người ta giải thích, không được người ta nói rõ ra nó hay ở chỗ nÃo. ThÃnh ra có khi có cái hay mà không biết cái hay. Thừơng người ta ở trong rừng không bao giờ thấy rừng đẹp.

Có lẽ chúng tôi là người đã đi ra xa cái rừng, rồi thấy cái rừng ấy đẹp, và chúng tôi may mắn có dịp nghiên cứu, phân tích ra mới thấy trong đó có những cái hay, mà chÆ°a có dịp nói hết cho những người thanh niên Việt Nam nghe để họ luôn có tá»± tin vÃo cái tiềm tÃng của dân tộc Việt Nam.

Bạn nghÄ© gì về vấn đề nÃy? Xin email về Vietnamese@www.rfa.org

Điều đó là điều đáng tiếc. Tại hoÃn cảnh về lịch sá»­ đưa ra tới hoÃn cảnh về tâm lý, tức là ngừơi bị trị luôn coi người thống trị là trên hết, thấy những cái hÃo nhoáng bên ngoÃi mà quên cái thâm thuý bên tron . Chẳng hạn nhÆ° thấy cây đÃn piano mấy chục dây thì hoan nghênh nó mà quên rằng cái đÃn bầu 1 dây nhÆ°ng nói được biết bao nhiêu chuyện đến nỗi nhà thÆ¡ Văn Tiến Lê còn nói rằng "Một dây nÅ©ng nịu đủ lời, ná»­a bầu chứa cả một trời âm thanh".

Như vậy mà không thương nó, không coi nó là trọng mà coi là tầm thường ,quên rằng nó có 1 tính chất nghệ thuật rất cao. Thì tại mình không hiểu nó mà mình không thương nó, chứ không phải nó không có đủ sức kháng cự, giống như ngừơi bệnh mà không được miễn dịch.

Tiếng hát ru cÅ©ng đã tắt trên môi các bà mẹ rồi. Thứ nhì mất tiếng đồng dao của trẻ em. Thứ ba là lÃm việc đồng áng không còn câu hò điệu lý, không còn đối ca nam nữ... mà thanh niên gặp nhau muốn ôm nhau nhảy theo điệu tango và bu-lê-rô, đi nghe thì không nghe hát chèo, hát bội, hay hát cải lÆ°Æ¡ng mà muốn đi coi nhạc trẻ, nghe nhạc kích động.

Điều kiện lịch sử, điều kiện kinh tế, điều kiện tâm lý đã khiến âm nhạc truyền thống Việt Nam bị quên lãng.

Cái nếp sống bây giờ thay đổi. Do hoÃn cảnh bên ngoÃi xã hội và kinh tế: người nÃo đi học nhạc dân tộc thì không được trả thù lao hậu, mà nhạc mới thì trả thù lao hậu. ThÃnh ra, điều kiện lịch sá»­, điều kiện kinh tế, điều kiện tâm lý đã khiến âm nhạc truyền thống Việt Nam bị quên lãng. Thanh niên không được hiểu biết tới nên mới hướng về cả bên phÆ°Æ¡ng Tây.

Trà Mi: Quý vị vừa nghe phần trình bÃy của giáo sÆ° - tiến sÄ© Trần Văn Khê về tình hình sinh hoạt âm nhạc dân tộc hiện nay trong nứơc. LÃm thế nÃo để cứu vãn nền âm nhạc dân tộc đang ngÃy một thÆ°a dần? Mời quý vị đón nghe phần 3 bÃi nói chuyện của giáo sÆ° Trần Văn Khê trong một chÆ°Æ¡ng trình tới.

© 2005 Radio Free Asia

Các bÃi liên quan

  • LÃm cách nÃo khÆ¡i dậy nền âm nhạc dân tộc Việt Nam? (I)
  • LÃm cách nÃo khÆ¡i dậy nền âm nhạc dân tộc Việt Nam? (III)

Thông tin trên mạng

Làm cách nào khơi dậy nền âm nhạc dân tộc Việt Nam? (II) (2024)

References

Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Maia Crooks Jr

Last Updated:

Views: 6101

Rating: 4.2 / 5 (43 voted)

Reviews: 82% of readers found this page helpful

Author information

Name: Maia Crooks Jr

Birthday: 1997-09-21

Address: 93119 Joseph Street, Peggyfurt, NC 11582

Phone: +2983088926881

Job: Principal Design Liaison

Hobby: Web surfing, Skiing, role-playing games, Sketching, Polo, Sewing, Genealogy

Introduction: My name is Maia Crooks Jr, I am a homely, joyous, shiny, successful, hilarious, thoughtful, joyous person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.